13 gusht 2016, Brezovicë (dopis na srpskom se nalazi niže, in English bellow)

KOMUNIKATË PËR MEDIA

Parku kombëtar i Sharrit i lënë në harresë

Një grup i të rinjëve nga 9 shtete  janë mbledhur në Brezovicë për të diskutuar probleme të rëndësishme të konservimit natyror. Një theks i veçantë i këtij programi është vënë në çështjen e menaxhimit të Parkut kombëtar të Sharrit dhe degradimit të vazhdueshëm natyror që është duke ndodhur në këtë zonë ligjërisht të mbrojtur. Gjatë këtyre dhjetë ditëve të analizimit të gjendjes aktuale të këtij parku, është vënë re që situata në këtë Park kombëtar është jashtë kontrollit.

Displaying IMG_7970.JPG

Parqet kombëtare janë hapësira të rëndësishme që shërbejnë për  të mbrojtur bukuritë natyrore dhe ekosistemet unike. Këto parqe janë shtëpia e shumë specieve të rralla endemike bimore dhe shtazore. Prandaj institucionet përkatëse dhe shoqëria duhet të shfaqin një përkushtim të shtuar në mbrojtjen dhe zhvillimin e këtyre hapësirave. Rritja e shpejtë dhe e papërgjegjshme e industrisë në dëm të botës së egër është duke lënë pasoja që nuk mund të injorohen. Është përgjegjësi e jona t’i parandalojmë shkatërrimet e ardhshme të habitateve natyrore dhe të krijojmë mekanizma për mbrojtjen e natyrës së paprekur.

Parku kombëtar i Sharrit akoma ballafaqohet me eksploatimin e resurseve të tij natyrore. Prerja e drunjëve, gjuetia, prania e mbeturinave dhe ndërtimet e paligjshme janë vetëm disa nga shembujt që mund t’i hasni këtu. Turizmi dimëror është burimi i vetëm për banorët lokal, derisa malet e këtij parku mbesin të zbrasura gjatë ¾ të vitit. Ecja në mal, çiklizmi malor, vëzhgimi i botës së egër, etj., janë vetëm disa nga mundësitë që Sharri të vizitohet gjatë tërë vitit dhe për këtë nevojitet një promovim i shtuar.

Përveç problemeve që shfrytëzimi i këtyre resurseve është duke sjellur, kjo zonë mund të përballet edhe me një çështje tjetër serioze. Ndërtimi i planifikuar i një resorti skijimi me kapacitet të lartë do të ndikojë fuqishëm në ekuilibrin natyror në Parkun kombëtar të Sharrit. Fokusi kryesor i këtij projekti është në zonën A, e cila përmban 600 hektarët me vlerat më të rëndësishme natyrore të Republikës së Kosovës. Në kuadër të kësaj zone, ndërtimi i shtëpive të pushimit dhe hoteleve të mëdha komerciale kërcënon ekosistemet e brishta pyjore, duke përfshirë florën, faunën, lumenjtë dhe dheun. Për qëllimet e një projekti të tillë, habitatet e llojeve të rralla dhe të rrezikuara do të shkatërrohen. Projekti i qendrës së skijimit është përgatitur pa ndonjë Vlerësim të Ndikimit Mjedisor dhe është në kundërshtim me dispozitat ligjore të mbrojtjes së natyrës, bazuar në Ligjin për Mbrojtjen e Mjedisit të Republikës së Kosovës.

Për më shumë, të tjerët po e evitojnë diskutimin e rolit të ndryshimeve klimatike. Në botë trendet e temperaturës po rriten dhe po e ulin sasinë e borës, që nënkupton që do të ketë periudhë më të shkurtë të skijimit. Përdorimi i borës artificiale do të sillte probleme të reja si konsumimi i tepërt i ujit dhe ndotjes nga kemikalet që do të përdoreshin për prodhimin e borës artificiale.

Bazuar në atë që kemi parë në Parkun kombëtar të Sharrit, kemi vënë re një potencial të madh për zhvillimin një ekoturizmi të bazuar në komunitet, i cili si rrjedhojë do të sillte benefite të shumta për komunitetin lokal pa e shkatërruar botën e gjallë të këtij ekosistemi. Mirëpo para se të kalojmë tek kjo pjesë është e domosdoshme të përcaktohet shkalla e degradimit të habitateve natyrore dhe gjendjes aktuale të biodiversitetit dhe specieve endemike të rrezikuara.

Institucionet përkatëse duhet ndryshuar qasjen e tyre ndaj këtij Parku kombëtar duke krijuar një Strategji të Zhvillimit të Qëndrueshëm Afatgjatë. Kjo strategji duhet të prioritizojë konservimin e vlerave natyrore dhe të sigurojë gjithëpërfshirjen e komunitetit të gjerë, ambientalistëve, institucioneve dhe shoqërisë civile. Një strategji e zhvillimit afatgjatë do të ndikojë në zhvillimin e ekonomisë lokale, rritjen e numrit të vizitorëve dhe në krijimin e një integrimi më të madh të të gjitha komuniteteve lokale në rajonin e Malit Sharr.

Pjesëmarrësit e shkëmbimit rinor ‘Natyra neve na lidh” mbështetur nga programi Erasmus+

GAIA SCI Kosova, CVS Bullgaria, SCI Greqia, VUK Kroacia, VCV Serbia and CID Maqedonia

DOPIS ZA MEDIJE

Napušteni Nacionalni park Šar planina

Grupa od 30 ljudi iz 9 država regiona okupila se u Brezovici (Šar planina) radi diskutovanja o važnim problemima u vezi sa očuvanjem prirode. Poseban akcenat u okviru ovog programa stavljen je na upravljanje Nacionalnim parkom i degradacijom prirode u ovom području, koje je zakonom zaštićeno. Deset dana rada na ovom projektu i analiziranja stanja u kome se Park nalazi dovelo je do zaključka da je situacija na Šar planini izvan kontrole.

Nacionalni parkovi su područja od izuzetne važnosti kad je reč o očuvanju prirodnih lepota i jedinstvenih ekosistema. U pitanju su staništa mnogobrojnih važnih, retkih i endemskih vrsta biljaka i životinja. Iz tog razloga neophodno je da se relevantne institucije i društvo uključe u očuvanje i razvoj ovih područja. Ubrzana i neodgovorna gradnja radi na štetu prirodnih resursa , ostavljajući posledice koje se ne smeju zanemariti. Naša je odgovornost da zaustavimo dalje uništavanje prirodnih staništa i uspostavimo mehanizme za očuvanje netaknute prirode.

Nacionalni park Šar planina i dalje se suočava sa prekomernim iskorišćavanjem prirodnih resursa. Nezakonita seča drva, krivolov, zagađivanje i nelegalna gradnja samo su neki od primera sa kojima se možemo susresti na ovom području. Zimski turizam predstavlja jedini izvor prihoda za lokalno stanovništvo, dok planina ostaje neposećena skoro tri četvrtine godine. Planinarenje, planinski biciklizam, posmatranje životinja i dr. samo su neke od mogućnosti koje bi mogle privući posetioce tokom cele godine.

Osim problema eksploatacije, postoji još jedan ozbiljan problem sa kojim se ovaj nacionalni park suočava. Planirana konstrukcija novog ski centra sa visokim kapacitetima mogla bi ozbiljno uticati na prirodnu ravnotežu parka. Glavni fokus ovog projekta usmeren je na prvu oblast, koja obuhvata 600 hektara najvažnijih prirodnih blaga Kosova. Neregulisana izgradnja vikendica i velikih komercijalnih hotela unutar ove oblasti predstavlja ozbiljnu pretnju za osetljive šumske ekosisteme, koji uključuju floru, faunu, zemljište i reke. Zarad ostvarivanja ovog projekta bila bi uništena staništa mnogobrojnih retkih i ugroženih biljnih i životinjskih vrsta. Projekat izgradnje ski centra planiran je bez procene uticaja na životnu sredinu (EIA), i kontradiktoran je sa zakonskim propisima koji se tiču očuvanja životne sredine, kao i sa Zakonom o zaštiti životne sredine Republike Kosovo, kršeći principe očuvanja ugroženih biljnih i životinjskih vrsta.

Pored toga, izgleda kao da se sve vreme izbegava razgovor na temu klimatskih promena. Globalni porast prosečne temperature i smanjene količine padavina značile bi skraćenje sezona skijanja i snoubordinga i upotrebu veštačkog snega. Ovo poslednje podrazumevalo bi povećanu potrošnju energije i vode, kao i moguće zagađenje usled upotrebe hemijskih sredstava za proizvodnju veštačkog snega.

Na osnovu onoga što smo uočili, postoje mnogobrojne mogućnosti za razvoj eko turizma, koji bi doneo profit lokalnom stanovništvu, bez negativnih uticaja na životnu sredinu. Ali pre nego što se pređe na ovaj deo, mora se ustanoviti u kojoj meri su oštećena prirodna staništa, kao i trenutno stanje biodiverziteta i ugroženih vrsta.

Relevantne institucije morale bi da promene svoj pristup ovom nacionalnom parku uspostavljanjem dugoročne strategije za održivi razvoj. Ovakva strategija morala bi se fokusirati na očuvanje prirodnih blaga kao i uključivanje javnosti, zaštitnika životne sredine i građanskih inicijativa. Dugoročna strategija za razvoj povoljno bi uticala i na lokalnu ekonomiju, na broj posetioca, kao i na bolju integraciju lokalnog stanovništva širom Nacionalnog parka Šar planina.

Učesnici Razmene mladih „Priroda nas povezuje“ podržana kroz Erasmus+ program

GAIA SCI Kosovo, CVS Bugarska, SCI Grčka, VUK Hrvatska, VCV Srbija and CID Makedonija

PRESS RELEASE

The abandoned National Park of Sharr

A group of people from 9 countries gathered in Brezovica to discuss important problems of nature conservation. A special emphasis of this program is put on the issue of management of the Sharr National Park and continuing degradation of nature that is happening in this area, which is legally protected. During these ten days analyzing the current state of this park it is noted that the situation in this National Park is out of control.

National parks are areas that are considered important to protect the natural beauty and unique ecosystems. These parks are the home of many endemic, rare and important plants and animal species. Therefore, relevant institutions and society must show a greater commitment to the protection and development of these areas. Rapid and irresponsible industry to the detriment of wildlife, is leaving consequences that cannot be ignored. It is our responsibility to prevent future destruction of natural habitats and to create mechanisms to protect the untouched nature.

Sharri National Park still faces the exploitation of its natural resources. Logging, hunting, the presence of waste and illegal construction are just some of the examples that can be encountered here. Winter tourism is the only source of income for the locals, while the mountain stays empty ¾ of the year. Hiking, mountain biking, wildlife watching, etc., are just some of the possibilities that could bring people to the Sharr all-year round.

Besides the problems that brings exploitation, this area may be faced with another serious issue. The planned construction of a ski resort with high capacity will strongly impact the natural balance in the Sharr National Park. The main focus of this project is in area A, which contains 600 hectares of Kosovo’s most important natural values. Within this area, the unregulated construction of holiday homes and large commercial hotels threaten the fragile forest ecosystems, including flora, fauna, rivers and soil. For the purposes of such a project, the habitats of rare and endangered species would be destroyed. The project of the ski resort is prepared without any Environment Impact Assessment, and is in contradiction with the legal provisions of the Nature Protection, Law on Environmental Protection of the Republic of Kosovo, violating the principles of the protection of endangered species of flora, fauna and fungi.

Furthermore, everybody seems to be avoiding to discuss the role of the climate change. Worldwide trends of temperature raise and drop-down of snowing would mean shorter ski and snowboard season and artificial snow. The latter meaning a lot of energy and water consumption and possible pollution due to chemicals used for production of artificial snow.

Based on what we have seen in the National Park of Shari, we have noticed a great potential for community based eco-tourism development that would be beneficial for the local communities, but not destructive for the wildlife. But before we move onto this part it is necessary to determine the extent of degradation of natural habitats and the current state of biodiversity and endangered species.

Relevant institutions must change their approach to this national park by creating a long-term sustainable development strategy. This strategy should prioritize the conservation of natural values and development strategy would also influence the development of the local economy, increase the number of visitors and create greater integration throughout the local communities in the Sharr Mountain region.

Participants of the Youth exchnage ‘’Nature connecting us’’ supported by Erasmus+ program

GAIA SCI Kosovo, CVS Bulgaria, SCI Hellas, VUK Croatia, VCV Serbia and CID Macedonia

http://lajmi.net/parku-kombetar-i-sharrit-i-lene-ne-harrese/

http://www.botasot.info/turizem-lajme/569829/parku-kombetar-i-sharrit-i-lene-ne-harrese/

https://prizrenpost.com/al/parku-kombetar-i-sharrit-i-lene-ne-harrese/

http://www.ekonomia-ks.com/?page=1,7,391553

http://gazetatribuna.com/lajme/parku-kombetar-i-sharrit-i-lene-ne-harrese/

https://www.kosovalive360.com/parku-kombetar-i-sharrit-i-lene-ne-harrese.html

Advertisements